A A A A+

2 września 1878 roku rozpoczęło działalność Krajowe Archiwum Aktów Grodzkich i Ziemskich w Krakowie i tę datę uznaje się za początek Archiwum Narodowego w Krakowie.
Po odzyskaniu niepodległości, 1 października 1919 roku, Archiwum przeszło pod zarząd Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego jako Archiwum Ziemskie. W 1936 roku przyjęło nazwę Archiwum Państwowe.
Rada Miasta Krakowa uchwałą z 2 czerwca 1887 roku nadała archiwum miejskiemu nazwę Archiwum Aktów Dawnych Miasta Krakowa oraz siedzibę w budynku przy ulicy Siennej 16. W 1951 roku zostało ono włączone do sieci archiwów podległych Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych, a 1 lutego 1952 roku włączone do Archiwum Państwowego w Krakowie.

Z dniem 29 grudnia 2012 r. na podstawie Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie zmiany nazwy oraz określenia zakresu działania Archiwum Państwowego w Krakowie Archiwum zostało przekształcone w Archiwum Narodowe w Krakowie.
Bogatą historię ma też budynek przy ulicy Siennej 16, dziś główna siedziba Archiwum Narodowego. Tu powstało w 1896 roku istniejące do dziś Towarzystwo Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, a swe posiedzenia odbywało Grono Konserwatorów Galicji Zachodniej, prekursor służby ochrony zabytków. Tu wreszcie zorganizowane zostało Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.

Archiwum ma charakter otwarty i wciąż gromadzi materiały przekazywane przez instytucje państwowe, samorządowe, stowarzyszenia, urzędy stanu cywilnego, instytucje gospodarcze, osoby prywatne. Przejmujemy archiwalia przede wszystkim związane z historią miasta i regionu, ale także materiały dotyczące dawnych terenów wschodnich Rzeczypospolitej, będące uzupełnieniem posiadanych archiwów rodzinnych.

Schemat dziejów Archiwum Narodowego w Krakowie

archiwa sądowe archiwum miejskie wiek ważne wydarzenia 
w życiu miasta
archiwa sądów grodzkich i ziemskich do 1792 r. staropolskie archiwum władz miasta Krakowa do 1794 r. XIII 1257 – lokacja miasta Krakowa na prawie magdeburskim
XIV 1364 – założenie Uniwersytetu Krakowskiego
XV 1468 – akceptacja przez króla Kazimierza Jagiellończyka „Wielkiego Wilkierza” regulującego organizację władz miejskich
XVI złoty wiek Krakowa
1596 – przeniesienie stałej siedziby dworu królewskiego do Warszawy
XVII 1655 – potop szwedzki
XVIII 1791 – uchwalenie przez Sejm Wielki „Prawa o miastach”
1791 – Konstytucja 3 maja
1794 – Insurekcja kościuszkowska
1795 – III rozbiór Polski, Kraków dostaje się pod panowanie Austrii
od 1796 r.  tzw. Archiwum Ziemiańskie przy Sądzie Ziemskim od 1794 r. Archiwum Generalne Miasta Głównego i Stołecznego Krakowa
od 1817 r. Archiwum Główne Akt Dawnych Ziemskich i Grodzkich Województwa Krakowskiego Królestwa Polskiego od 1816 r. Archiwum Wolnego Miasta Krakowa XIX 1809-1815 – Kraków w granicach Księstwa Warszawskiego
1815-1846 – Rzeczpospolita Krakowska (Wolne Miasto Kraków) pod protektoratem trzech mocarstw Austrii, Prus i Rosji
1846 – powstanie krakowskie i – wcielenie miasta i okręgu do Austrii
1861 – początki autonomii galicyjskiej
1866 – uchwalenie przez sejm austriacki statutu dla Krakowa
1866 – pierwsze wybory do Rady miasta Krakowa
od 1854 r. C.K. Archiwum Aktów Grodzkich i ziemskich w Krakowie od lat pięćdziesiątych XIX w. archiwum Magistratu
od 1878 r. Krajowe Archiwum Aktów Grodzkich i Ziemskich  w Krakowie od 1887 r. Archiwum Aktów Dawnych Miasta Krakowa
XX 1909  – sejm krajowy uchwalił przyłączenie do Krakowa kilkunastu okolicznych gmin. Początek kształtowania się tzw. Wielkiego Krakowa
1914-1918 – I wojna światowa
1918 – odzyskanie niepodległości
od 1919 r. Archiwum Ziemskie w Krakowie
od 1936 r. Archiwum Państwowe w Krakowie 1939-1945 – II wojna światowa i okupacja niemiecka
od 1952 r.
Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Krakowie
1945-1989 – czasy Polski Ludowej
od 1957 r.
Archiwum Państwowe Miasta Krakowa i Województwa Krakowskiego
od 1976 r.
Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Krakowie
1978 – Kraków wpisano na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO
od 1984 r. 
Archiwum Państwowe w Krakowie
1990 – reaktywowanie samorządu terytorialnego, demokratyczne wybory do Rady Miasta
2000 – Kraków otrzymał tytuł Europejskiej Stolicy Kultury
XXI 2007 – Wielki jubileusz 750-lecia lokacji miasta Krakowa na prawie magdeburskim
29 grudnia 2012 r.
Archiwum Narodowe w Krakowie