Nakładem Archiwum Narodowego w Krakowie ukazała się publikacja „Dziennik Aleksandry Czechówny 1856 rok”, w opracowaniu naukowym Bożeny Lesiak-Przybył.
Aleksandra Czechówna (1839‒1923) pochodziła z rodziny osiadłej w Krakowie od kilku pokoleń. Była córką Tomasza Czecha, pisarza Sądu Pokoju Okręgu Krzeszowickiego w Krzeszowicach (sędziego Trybunału Rzeczypospolitej Krakowskiej) i Aleksandry z Zielińskich. Pełna patriotyzmu i religijności atmosfera rodzinnego domu wywarła wielki wpływ na jej osobowość. Czechówna zaczęła pisać „Dziennik” 1 stycznia 1856 r., mając niemal 17 lat i prowadziła go nieprzerwanie do maja 1923 r., czyli blisko 70 lat. Powstała dzięki temu wielotomowa opowieść o Krakowie drugiej połowy XIX w. i pierwszego dwudziestolecia XX w. zawarta w 44 tomach.
Czechówna pisała bardzo szczerze, czasem zbyt emocjonalnie i subiektywnie. „Dziennik”, traktowany przez Autorkę jak przyjaciel i powiernik, skłaniał ją do głębszej samoanalizy i obserwacji. Jej wspomnienia obfitują w relacje z życia codziennego mieszkańców miasta, jak również w wiadomości o odbywających się tu obchodach narodowych, uroczystościach pogrzebowych czy jubileuszach. Wydany przez Archiwum Narodowe w Krakowie pierwszy tom „Dzienników” stanowi niezwykły pomost łączący nas z minionymi pokoleniami mieszkańców Krakowa. Dzięki tej publikacji możemy poznać codzienny rytm ich bogatego życia.
Projekt graficzny publikacji opracowała Pani profesor Barbara Widłak, Dziekan Wydziału Form Przemysłowych, Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie (fot. Wojciech Staszkiewicz)
Z recenzji dr hab. Janusza Pezdy:
„Dziennik Aleksandry Czechówny” jest opowieścią o ludziach, wydarzeniach i mieście, które ukochała. Sama była pod koniec życia świadoma wartości dokumentacyjnej swych zapisków, utwierdzana w tym przez ówczesnych wybitnych przedstawicieli krakowskiej inteligencji Lucjana Rydla i Karola Estreichera (…) Przygotowana edycja wraz ze wstępem na pewno będzie wartościową publikacją dla naukowców, ale i dla amatorów historii, którym bliskie są dzieje Krakowa i rodzin tu osiadłych. Zapisy Autorki przedstawione są na szerokim tle ówczesnych wydarzeń, zanurzone w realiach ówczesnego prowincjonalnego miasta. Które zaczyna powoli odzyskiwać swój blask, stając się centrum polskiego życia kulturalnego i naukowego, będą wyśmienitą lekturą dla wszystkich”.
O Autorce:
Bożena Lesiak-Przybył – historyk – archiwista z wieloletnim doświadczeniem i praktyką zawodową. Absolwentka historii na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i studiów podyplomowych z archiwistyki (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu). Pracownik Archiwum Narodowego w Krakowie, obecnie na stanowisku starszego kustosza w Oddziale III Udostępniania Zasobu Archiwalnego. Autorka szeregu artykułów źródłowych, współautorka czterech przewodników tematycznych o materiałach archiwalnych przechowywanych w Archiwum (dot. Stanisława Wyspiańskiego, Heleny Modrzejewskiej, Jana Matejki, rozszerzenia granic Krakowa w l. 1910-1915). Współautorka dwóch edycji wystawy „Bona Sforza. Królowa Polski, księżna Bari” (w Bari i w Krakowie w 2000 roku), wystawy „Skarby krakowskiego Archiwum” w Szczecinie (w 2001 roku) oraz „650 lat herbu miasta Krakowa” (2019 rok) (także współautor katalogów towarzyszących wystawom). Sekretarz Naukowy „Krakowskiego Rocznika Archiwalnego” (w latach 1999-2005) i od 2006 r. członek Komitetu Redakcyjnego Rocznika.
Publikacja w cenie 77,00 zł jest dostępna w Archiwum Narodowym w Krakowie przy ul. Rakowickiej 22E oraz wysyłkowo (sekretariat@ank.gov.pl)
